Page 255 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 1

hoặc đại tiện một lần thôi, và giả sử mỗi người đi mất 5
phút, thì cả thảy 750 phút, nếu mỗi phạm nhân đi 2 lượt
thì cái thùng kia ngày đêm sẽ luôn mở nắp. Như thế cũng
thừa đoán được không khí trong buồng ấy như thế nào.
Thêm vào đó, tôi xin trình bày lại là buồng đó có một cái
cửa nhỏ, cửa ấy rộng 8 phân và cao 2 thước và trên mái
nhà có một cửa song cao 4 phân, dài 3 thước 6. Tất cả
150 người ở trong phòng như thế. Bây giờ nói về nằm
và ngồi. Như tôi vừa trình bày là mỗi thước vuông có 3
phạm nhân trung bình, nếu ngồi xổm thì vừa, mà ngồi
xếp bằng thì rất chật, còn ban đêm thì chỉ có nằm co mà
thôi. Vì thế, thường có 1/4 số người phải đứng để cho 3/4
được nằm một chút. Nóng bức, buồng nhỏ, người đông,
nhiều người chịu không nổi, cởi trần ra; suốt ngày đêm
họ phải ở trong nhà đó, chỉ ra sân được một lần để ăn thôi.
Về thuốc men thì rất thiếu thốn, nhiều người không chịu
nổi sự đau ốm, đi nhà thương thì lại càng khó hơn nữa.
Vì thế có người yếu, ngã ra bất tỉnh nhân sự” (biên bản
số 75 phiên họp ngày 3-1-1958 của quốc hội miền Nam).
Ở Cao Lãnh, có những nhà tù trong nhà tù. Những
người được xem là nguy hiểm nhất thì bị nhốt riêng ra
một nơi; thời Tây ấy là xà lim, thời Diệm thì người “nguy
hiểm”, tức là những người yêu nước mà bọn chúng cho là
cộng sản, bị bỏ vào những cái rọ làm bằng dây thép gai,
cao vừa người ngồi, rộng chẳng hơn thân người là mấy;

256 MIỀN NAM GIỮ VỮNG THÀNH ĐỒNG (TẬP I)