Page 569 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 1

tây các tỉnh Nam, Ngãi, cực nam Trung Bộ, nhiều buôn
kháng cự lại, không chịu tập trung; nhà nào bị tập trung
rồi thì đấu tranh đòi cấp gạo, muối, nông cụ, chống học
tập “tố cộng”, chống học tập quân sự, chống đi làm xâu,
chống canh gác, đòi tự do đi lại, đòi được trở về làng cũ.
Nhiều “trại” bị đồng bào đốt và đồng bào kéo nhau trở
về núi rừng. Trong năm 1960, miền tây Quảng Ngãi có
5.000 người Thượng bỏ trại về rừng, và ở cực nam Trung
Bộ có 7.000 và ở đây thì hầu hết các trại tập trung đều bị
phá tan. Đồng bào đã về núi rừng rồi thì đừng mong gom
họ trở lại được nữa. Kế hoạch dồn dân của Mỹ - Diệm ở
miền núi Trung Bộ như thế là bị thất bại về cơ bản, cũng
tựa như kế hoạch lập “khu trù mật” ở Nam Bộ.
Mặt đấu tranh khác của đồng bào miền núi là đấu
tranh chống khủng bố, càn quét. Đầu năm, phong trào
này không rầm rộ và không sớm nổi lên như ở Nam Bộ;
nhưng vào giữa năm, ở miền tây Quảng Nam, có biểu tình
của hàng trăm đồng bào Thượng kéo vào huyện chống
khủng bố, chống bao vây kinh tế: nhà cầm quyền phải
nhượng bộ, hứa không giết người Thượng, hứa bán muối
và nông cụ cho đồng bào. Còn ở miền tây Quảng Ngãi,
truyền thống đấu tranh vũ trang được khơi lên, đồng bào
từ nay giữ làng bằng bẫy đá, cung tên, hầm chông, làm
thất bại nhiều cuộc càn quét của chính quyền Diệm. Hai
tháng liền (7 và 8-1960), để dồn dân lập đồn, quân đội

570 MIỀN NAM GIỮ VỮNG THÀNH ĐỒNG (TẬP I)