Page 525 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 2

chiến tranh thế giới lần thứ hai thôi, cũng đã thấy rằng
Diệm là tên tay sai thứ “n”, cầm đầu ngụy quyền bù nhìn
bị Mỹ gạt xuống bằng đảo chính trong những xứ thuộc
địa kiểu mới của Mỹ. Chính sách này, thủ đoạn này của
bọn đế quốc được bản thân chúng nó gọi là “thay ngựa
giữa dòng”. “Thay ngựa giữa dòng” là sự lật đổ bằng đảo
chính một tên tổng thống hay thủ tướng tay sai nào không
còn đáp ứng được yêu cầu của chủ thực dân mà lại ngoan
cố không chịu rút lui theo lệnh của chủ. Bù nhìn được
ví là ngựa để cưỡi. Ngựa thuần nào cũng có thể có ngày
nổi chứng hay bất lực. Thực dân được ví là kẻ cỡi ngựa.
Thực dân nào cũng đòi hỏi ở bù nhìn một sự trung thành
tuyệt đối và một khả năng nhất định. Ngựa cỡi, chủ có thể
thay khi đến một trạm, có thể thay giữa đường, thậm chí
thay “giữa dòng”. Dòng nước đây là chỉ phong trào cách
mạng nhân dân. Phong trào cách mạng rất mạnh, bù nhìn
thì bất lực rõ ràng, khiến thực dân phải thay bù nhìn ngay
trong lúc sóng gió cách mạng sôi nổi, mặc dầu có nguy cơ
người ngựa bị lôi cuốn bởi dòng nước, mặc dầu có nguy
cơ cách mạng của nhân dân nhân cuộc “đổi ngựa” mà thu
được càng nhiều chiến thắng lớn.
Từ năm 1954 đến 1959, Diệm được Mỹ tâng bốc
lên tận mây xanh, vì Diệm tỏ ra đắc lực và ngoan ngoãn.
Nhưng năm 1960, nhân dân miền Nam bắt đầu đồng
khởi, phong trào đấu tranh chính trị và tự vệ vũ trang

LƯỢC SỬ ĐỒNG BÀO MIỀN NAM
ĐẤU TRANH CHỐNG MỸ VÀ TAY SAI 525