Page 510 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 1

nhiều khu và bắt hàng vạn dân đi đắp nhiều đường lớn
mới giăng ngang chạy dọc, sửa chữa đường cầu cũ, để
tiện việc giao thông và hành quân. Chúng bắt mỗi xã xây
một lò gạch, buộc mỗi cử tri góp từ 40 đến 60 đồng để
mua máy ép gạch; mỗi tháng một người dân phải làm từ
2 đến 4 ngày để nhồi đất, in gạch. Gạch ra lò, chúng bắt
mỗi gia đình phải mua 10.000 viên, với giá 1.500 đồng.
Tháng 7 năm 1959, bọn Diệm mở một đợt tuyên truyền
rầm rộ cái gọi là “phong trào ăn ở sạch sẽ”, “nhà cửa
ngăn nắp”, “kiến thiết cộng đồng”. Liền sau đó, bắt tay
vào việc xây “làng kiểu mẫu”. Mỗi xã phải xây dựng một
thôn điển hình. Mỗi gia đình buộc phải mua đủ gạch vôi
và các thứ khác để làm một cái nhà trị giá 5.000 đồng,
ở hai bên đường cái. Đường cái đi qua nơi nào, thì các
nhà ở xa gần đều phải dỡ ra, xây lại, quay mặt ra đường,
cái này cách cái kia 30 thước. Ai không chịu dỡ nhà xây
lại, thì có người của chính quyền đến dỡ, hoặc có công
dân vụ tới bắt lên quận. Không phải chỉ có Điện Bàn
trong tỉnh Quảng Nam bị biến thành “làng kiểu mẫu”, mà
nhiều tỉnh, nhiều quận khác cũng bị như vậy. Lập “làng
kiểu mẫu” không xáo trộn quá nhiều như lập “khu trù
mật”, song cũng là dồn dân ra ở dọc theo đường cái để
chính quyền dễ bề kiểm soát, đó là chưa kể các lối bóc
lột nặng nề dưới danh nghĩa “xây dựng cộng đồng” và
“chỉnh trang nông thôn”.

LƯỢC SỬ ĐỒNG BÀO MIỀN NAM
ĐẤU TRANH CHỐNG MỸ VÀ TAY SAI 511