Page 511 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 1

Ở vùng rừng núi Tây Nguyên, ở vùng tiếp giáp giữa
cao nguyên và trung châu, Mỹ - Diệm ngụy trang dưới
danh nghĩa là “cải thiện đời sống của đồng bào Thượng”,
“san bằng mọi chênh lệch để làm cho toàn dân an hưởng
một chế độ duy nhất trong một quốc gia dân chủ tân tiến”
(lời của Nguyễn đình Lương, Tổng giám đốc nha xã hội
miền Thượng), tiến hành việc thủ tiêu các buôn ở xa
trong rừng núi, dời dân các buôn ấy ra đường lớn, lập ở
các trục giao thông những buôn lớn cũng gọi là “trại” từ
150 đến 200 gia đình. Mỗi trại có rào, có cổng, có đường
ngoài đường trong, nhà xây theo hoạch định trước, trong
trại có trường, có nhà thờ, có đồn lính, có đội dân vệ, có
cửa hiệu buôn bán. Việc lập các “trại” này thực tế đã bắt
đầu từ năm 1958, sớm hơn “làng kiểu mẫu” và “khu trù
mật”. Để dồn dân, Diệm một mặt dùng những cách ép
buộc kinh tế thường có hiệu quả (như muối, dụng cụ bằng
sắt), mặt khác thì dùng cách hành quân càn quét đốt phá
nhà cửa, nương rẫy. Diệm lập được một số “trại”, nhưng
cũng có nhiều làng người Thượng rút sâu vào rừng núi để
chống lệnh dồn làng.
Cũng từ 1958, chính quyền Diệm ra lệnh cho các tỉnh
từ Quảng Trị đến Bình Thuận lập một “hành lang” chắn
ngang giữa vùng cao nguyên và vùng trung châu (và một
hành lang dọc theo biên giới Miên - Việt). Không phải là
hành lang đường đi mà là một dãy xã người Thượng nối

512 MIỀN NAM GIỮ VỮNG THÀNH ĐỒNG (TẬP I)