Page 442 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 2

Nam Việt Nam phải tự tổ chức lại thành một đoàn thể có
cơ sở, có hệ thống, có tổng hội là cao nhất, có hội chủ, có
cả hội quần chúng của Phật tử, ra nhiều sách báo, và hoạt
động xã hội nhiều hơn trước. Phật giáo có mấy phái; phái
mạnh nhất là Tổng hội Phật giáo do Hòa thượng Thích
Tịnh Khiết đứng đầu. Phật giáo trở thành một lực lượng
và có nhiều khả năng trở thành một lực lượng chính trị.
Số chùa ở miền Nam khá nhiều. Đến đầu 1963, tính cả
miền Nam có 4.766 chùa lớn nhỏ; Thừa Thiên - Huế có
nhiều chùa hơn hết: 408 cái; An Giang (tức Long châu
hậu) đứng vào hàng nhì có 313; Bình Định hàng ba có
297; Định Tường (tức Mỹ Tho-Gò Công) 283; Sài Gòn
180. Người ta chú ý rằng số chùa mới xấp xỉ số chùa cũ,
điều đó không có ý nghĩa là người Việt Nam đột nhiên
mộ đạo hơn trước. Nhưng có một sự thật không thể chối
cãi là từ 1954 - 1955 đến 1958 - 1959 đứng trước chính
sách phát xít và chính sách lấn át tôn giáo của Mỹ - Diệm,
người Việt Nam ghi tên theo đạo Phật nhiều hơn trước,
có khi để tự an ủi, có khi để tự vệ, thường là để gián tiếp
phản đối Diệm. Diệm bắt buộc dân phải khai là thuộc đạo
nào. Không có đạo thì bị xem là vô thần, cộng sản, cho
nên đông người ghi là đạo Phật, một đạo đã có từ lâu đời
rồi, một đạo mà Diệm khinh ghét và hết sức phân biệt đối
xử. Một số thanh niên ghi tên làm nghề đọc Kinh phật và
cúng tế để khỏi bị bắt buộc vào “tự vệ hương thôn”. Lúc

442 MIỀN NAM GIỮ VỮNG THÀNH ĐỒNG (TẬP II)