Page 374 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 1

để chửi xỏ chính quyền độc tài gia đình trị. Có những tác
phẩm quan trọng được nhân dân Sài Gòn và các tỉnh tán
thưởng, bị nhà cầm quyền cấm chỉ, như các vở “Nhụy
hoa lan”, “Tình hận”, “Giọt máu rơi”, “Người mặt cháy”.
Có những thiên phóng sự rất thu hút như “Bát cơm manh
áo công nhân”, những truyện ngắn cũng thu hút như “Em
bé bán kem”, “Đời nghệ sĩ”, “Đi cầm đồ”, v.v... Vở kịch
“Nhụy hoa lan” năm 1957 bị các báo chí tay sai của Diệm
vu là “Bạch mao nữ” trá hình, tờ Tin Bắc vu cáo tác giả
Hoàng Kinh và Phương Quang của vở ấy là “cộng sản
nằm vùng để phá hoại chính sách”. Dĩ nhiên, trong phong
trào đấu tranh chống Diệm, nảy nở và lưu hành bí mật
một vần thơ cách mạng của nhân dân mà Giang Nam là
một trong những người tiêu biểu nhất.

3. Văn nghệ lâm vào tình trạng bế tắc thảm hại.

Dưới chế độ Mỹ - Diệm, hoặc phải bẻ vẹo ngòi bút
mà ca tụng chế độ Mỹ - Diệm không thể ca tụng được,
hoặc phải im hơi biệt tiếng, hoặc phải bị đàn áp khủng bố
vì nói lên sự thật của xã hội, sự thật của lòng mình. Năm
1957, có 6 vụ phạt tù một số nghệ sĩ; 10 vụ hành hung 10
đoàn hát, trong số này thì 6 đoàn bị ném lựu đạn, 3 đoàn
bị công an cảnh sát hành hung và 1 đoàn bị báo Tin Bắc
vu khống. Kiểm duyệt tác phẩm rất gắt gao; tác phẩm
dễ bị tịch thu, tác giả lúc nào cũng có thể bị bắt cóc, ám

LƯỢC SỬ ĐỒNG BÀO MIỀN NAM
ĐẤU TRANH CHỐNG MỸ VÀ TAY SAI 375