Page 375 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 1

sát, nếu bị tình nghi là tiến bộ. Dụ 13 (ngày 20-2-1956)
sẵn sàng kết tội các ký giả nào mà bọn chúng gọi là phản
quốc gia.
Đứng trước sự bóp nghẹt đó, số đông nhà văn miền
Nam thấy bế tắc. Báo “Thời luận” (số 480 ngày 1-8-
1958) phản ảnh tình trạng bế tắc đó bằng những câu đầy
ý vị kín đáo:

“Nhà văn muốn viết theo đúng lối đả thực bài phong,
chống cộng. Nhưng sa vào ngõ bí:

Đả thực ư? Thì viết về kháng chiến. Nhưng lại bị
kết tội là đề cao cộng sản. Thôi thì viết về nghiệp đoàn
chống sếp hoạnh họe. Nhưng lại bị kết tội cổ vũ giai cấp
đấu tranh.

Bài phong ư? Thì viết về con cái tá điền oán ghét con
cái địa chủ dâm dật phá trinh, cũng lại bị kết án cổ vũ đấu
tranh giai cấp.

Thôi thì đành viết chống cộng! Nhưng viết chống
cộng thì lại gặp hai trở lực: một mặt tờ báo không được
mấy người mua đọc; mặt khác, chính người Việt ở miền
Nam cũng ít có dịp thấy rõ rệt cái xấu của cộng sản, thì
làm sao mà bộc lộ và truyền cảm nổi cái xấu ấy?
Văn nghệ sĩ lâm vào ngõ bí, chỉ còn một lối thoát là
viết chuyện nhảm nhí, phóng túng, lăng loàn, bậy bạ”.

376 MIỀN NAM GIỮ VỮNG THÀNH ĐỒNG (TẬP I)