Page 162 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

giữa ý chí sắt thép của Quang Trung với những lời lẽ

gấm hoa của Ngô Thì Nhậm cùng hướng về một mục
tiêu vì nhân dân, vì Tổ quốc.

Đó là tâm hồn cao đẹp của Quang Trung khi lên
làm vua: “Trẫm là người áo vải ở Tây Sơn, không có
một thước đất, vốn không có chí làm vua, chỉ vì lòng
người chán ngán đời loạn, mong mỏi được vua hiền

để cứu đời yên dân, vì vậy trẫm tập hợp nghĩa binh,
mặc áo tơi, đi xe cỏ để mở mang núi rừng, giúp đỡ
hoàng đại huynh rong ruổi việc nhung mã, gây dựng
nước ở Tây Thổ, đánh lấy Phú Xuân tiến ra Thăng

Long, cốt ý quét sạch loạn lạc, cứu vớt dân trong
vòng nước lửa, rồi sau trả lại nước cho họ Lê, trả đất
về đại huynh, trẫm sẽ dùng xiêm thêu, hia đỏ ngao
du hai nơi làm vui mà thôi” (Chiếu lên ngôi vua).

Tờ Chiếu hiệu dụ các văn vũ triều cũ cũng như
thư riêng của Ngô Thì Nhậm viết cho ông nghè Vân

Canh đều nói lên sự nhất trí của hai vua tôi ấy về
đạo lý cuộc sống, về thái độ của người trí thức trước
vận mệnh của quốc gia:

“Trẫm ba lần ra Bắc đã tỏ lượng bao dung che
chở, trẫm không bao giờ đem chuyện hưng vong,

thành bại để đổ lỗi cho người. Song có những người

| 162