Page 160 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Sở, Phan Văn Lân chỉ biết có đánh, còn Nguyễn Văn
Dụng thì chỉ muốn lặp lại kinh nghiệm của Lê Lợi

ngày xưa là mai phục. Ngô Thì Nhậm đã bác bỏ cả
hai ý kiến đó, so sánh lực lượng của hai bên, vạch ra
sự khác nhau cơ bản của hoàn cảnh bấy giờ và hoàn
cảnh thời Lê Lợi khi xưa, nêu lên ý nghĩa của “toàn
quân rút lui không bị mất một mũi tên, cho nó ngủ
trọ một đêm rồi lại đuổi đi” (Hoàng Lê nhất thống
chí). Sách lược rút lui này hoàn toàn phù hợp với ý
của Quang Trung và đã tạo điều kiện hết sức quan

trọng để Quang Trung đại phá quân Thanh.
Sau khi đất nước được giải phóng, Quang Trung

rút về Phú Xuân để Ngô Thì Nhậm ở ngoài Bắc và
giao cho toàn quyền đảm đương công việc ngoại giao
với nhà Thanh. Ngô Thì Nhậm lại phát huy óc sáng
tạo của mình. Trong việc tiếp xúc với vua quân nhà
Thanh cũng như trong việc giao dịch bằng thư từ,

Ngô Thì Nhậm vừa cương quyết, vừa linh hoạt, vừa
nêu cao chủ quyền dân tộc, vừa giữ tình hòa hiếu
giữa hai nước. Với tài ngoại giao, Ngô Thì Nhậm đã
góp phần ngăn chặn được cuộc tấn công trả thù của
nhà Thanh, miễn được lễ cống người vàng, đòi nốt

những tỉnh ở vùng Tây Bắc, yêu cầu phong vương
cho Quang Trung, củng cố lòng quý trọng của vua

| 160