Page 270 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

trung nịnh trong các tuồng hát bội. Điều quan tâm

nhất của bà là làm cho con cái nhận ra thế nào là
thiện, là ác, là lẽ sống của con người.

Với nếp sống sinh hoạt của một gia đình gắn bó
với nhân dân lao động với sự giáo dục của người cha
ngay thẳng, người mẹ dịu hiền như thế, Nguyễn
Đình Chiểu đã tiếp thu những gì cao đẹp của dân tộc

mình từ những ngày thơ bé. Cho nên những hiểu biết
và suy nghĩ sâu rộng mà Nguyễn Đình Chiểu tích lũy
được không phải chỉ bằng con đường dùi mài kinh sử,
mà chủ yếu là bằng kinh nghiệm của nhân dân và

bằng di sản tinh thần phong phú của dân tộc.
Nguyễn Đình Chiểu xuất thân từ một gia đình

nhà nho. Cũng như mọi người trí thức khác trong xã
hội lúc bấy giờ, từ nhỏ ông đã được nuôi dưỡng bằng
những câu của chữ thánh hiền. Có thể nói, Nguyễn
Đình Chiểu đã hiểu sâu sắc toàn bộ hệ thống kiến

thức của Khổng giáo. Qua tác phẩm của ông để lại,
chúng ta thấy ông không những tinh thông những
nguyên tắc cơ bản của Khổng giáo như: tam cương,
ngũ thường, mà ông còn vận dụng rất nhiều lần theo
cách hiểu của mình những tư tưởng của Chu Dịch và

Lý Học. Ông đã không chỉ dừng lại trong kiến thức

| 270