Page 309 - Miền Nam giữ vững thành đồng - Tập 1

xay lớn tập trung ở Chợ Lớn tới 6, 7 chục cái; nay có
hàng ngàn cái khắp các tỉnh, huyện, chợ nông thôn ở
Nam Bộ và Trung Bộ, riêng tỉnh Phú Yên có đến 123 nhà
máy mỗi ngày xay khoảng một vài tấn thóc. Các nhà máy
xay địa phương tuy nhỏ nhưng xay 90% lúa. Cối giã lần
hồi bị tiêu diệt hay còn sót lại rất ít.

Nổi lên độ 30 nhà Việt Nam sản xuất rượu, xirô; năm
1958 làm ra được tới 102.000 lít rượu rum, 247.000 lít
rượu mạnh, 775.000 lít rượu thuốc, 20.975.000 lít rượu

trắng 40 độ. Nhưng so với 84.300.000 lít của công ty tư
bản Pháp và 850.000 lít rượu rum của công ty Hiệp Hòa
Diệm - Pháp, thì 30 nhà Việt Nam chẳng thấm vào đâu.

Nước mắm xưa nay vẫn là món ăn quan trọng bậc
nhất của người Việt Nam. Trước đây Trung Bộ sản xuất
mỗi năm trên 30 triệu lít, xuất cảng sang Pháp, Miên,
Thái. Từ 1957, thì lạ thay, toàn miền Nam sản xuất chỉ
có trên dưới 20 triệu lít nước mắm mà thôi! Công ty thủy
tinh của Diệm - Pháp xây dựng nhà máy vừa xong, thì
chính quyền đã toan bắt buộc các nhà sản xuất nước mắm

không được dùng “tin” để đựng nước mắm nữa, mà
(1)
phải dùng lọ, chai thủy tinh.

(1) “Tin” là một loại vỏ bằng đất nung tráng xi măng và vôi bên
ngoài, đựng nước mắm khoảng 3 đến 4 lít.

310 MIỀN NAM GIỮ VỮNG THÀNH ĐỒNG (TẬP I)