Page 530 - Miền Nam giữ vững thành đồng Tập III

quyền Sài Gòn, thân Mỹ; giữa Trí Quang và Tâm Châu là
Mai Thọ Truyền (tức Thích Trí Tồn) đứng đầu Hội Phật
học Việt Nam, nguyên là một viên chức quan hệ rất gần
với Pháp. Ra mặt phản động nhất là Thích Đức Nghiệp,
nguyên là một cử nhân văn chương, công khai tỏ ý ủng
hộ Nguyễn Khánh và hô hào Bắc tiến. Ngược lại, các nhà
quan sát và hãng thông tấn xem Thích Thiện Minh, nhà
lãnh đạo thanh niên, có uy tín là một người tiến bộ, hoạt
động. Mâu thuẫn nội bộ chính của lực lượng Phật giáo là
mâu thuẫn giữa phe Tâm Châu và khuynh hướng của Trí

Quang. Xu hướng chính trị căn bản của lực lượng Phật
giáo không phải có thể trông thấy trong những chương
trình, đề án, mà trước hết là toát ra từ hành động, từ thái
độ đối với chính quyền Sài Gòn và đối với Mỹ qua những
sự kiện cụ thể. Sau khi chính quyền Diệm sụp đổ thì xảy
ra ở nhiều tỉnh miền Trung Trung Bộ những cuộc xung
đột giữa Phật giáo và Công giáo. Đứng về phía của dân
tộc Việt Nam mà nói thì những cuộc xung đột này không
lợi gì cho nhân dân, cho kháng chiến; trái lại kẻ thù của
nhân dân là Mỹ và ngụy quyền cần chia để trị, cần xúi
giục và duy trì sự xung đột tôn giáo, dân tộc, v.v... Lý
do bề ngoài và trực tiếp của sự xung đột là người Phật
giáo từ lâu bị đàn áp, nay có điều kiện đối trả lại không
nhiều cũng ít. Trong lúc Dương Văn Minh và phe đảng
còn cầm quyền thì ít ra Phật giáo cũng không bị đàn áp.

530 MIỀN NAM GIỮ VỮNG THÀNH ĐỒNG (TẬP III)