Page 247 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

phú giã từ cuộc sống tràn ngập vào thơ ông. Mỗi bài

thơ là một thái độ của ông về từng sự kiện, từng
hành động của người đương thời.

Ông làm thơ về bản thân mình và những chuyện
riêng tư thầm kín của ông đã trở thành bất hủ. Thơ
của ông hấp dẫn chúng ta, bởi nỗi vui buồn của ông
là nỗi vui buồn của thời đại, tâm tư ông là tâm tư của

người trí thức gắn bó với nhân dân.

II

Trong xã hội thời xưa, con đường của mọi người
trí thức là con đường học giỏi, đỗ cao, làm quan, từ đó

góp phần giúp dân giúp nước, hướng vào cái ảo vọng
“tu, tề, trị, bình” mà họ được nuôi dưỡng từ trong
sách vở.

Nguyễn Khuyến cũng không thoát khỏi xu hướng
ấy và chúng ta cũng chẳng chê trách ông nếu như
ông không chọn một con đường nào khác. Tú Xương

thi hỏng đã cay cú như người ăn ớt. Nguyễn Công
Trứ luôn luôn than thở cho phận nghèo khi chưa đỗ
đạt. Cao Bá Quát trên con đường đi thì cũng tạ lại
học trò rằng “ta không thể làm thế nào khác được”.

247 |