Page 260 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

với chính cuộc đời của mình nữa, ông tưởng đến ngày

mai. Có thể “ngày mai sẽ thái bình”. Có thể “kiếp sau
đời sẽ đổi khác” và “kiếp sau ta sẽ là ai nhỉ...”, “nghìn
năm sau ta sẽ là ai”, chắc lúc đó “cảnh khói mây sông
nước sẽ vô cùng kỳ lạ”.

Những bài thơ sâu sắc nhất chính là những bài
ông viết về bản thân ông, những bài thơ ông đã rơi lệ

mà viết ra và cũng đã làm rơi lệ người khác.

Không phải bất cứ tâm sự nào cũng đưa được vào
thơ và trở thành thơ. Mọi người trí thức chân chính
trong hoàn cảnh như ông cũng không thể có một tâm
sự nào khác. Chính vì thế mà nỗi buồn của ông
không còn phải của riêng ông mà đã trở thành một

hiện tượng thẩm mỹ xúc động lòng người. Giá trị thơ
của ông không chỉ ở tính hiện thực của nó, mà còn vì
tính hiện thực ấy đã được đưa vào thơ qua ngọn bút
diệu kỳ của một tâm hồn nghệ sĩ.

V

Lịch sử sẽ rất công minh đối với những người đã
khuất và sẽ trân trọng mọi giá trị vật chất và tinh
thần mà họ để lại cho đời sau.

| 260