Page 75 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Thơ ông càng phảng phất nỗi buồn thương man

mác và lắm lúc đầy những lời chua chát.

Có những buổi chiều tàn, ông một mình đứng
giữa trời nước. Sông bát ngát như cái vô hạn của thời
gian, và lá rơi, lá rơi như nhắc nhở cái hữu hạn của
một kiếp sống, như những giọt lệ xót thương cho mối
hận của anh hùng.

Kim cổ vô cùng giang mạc mạc,

Anh hùng hữu hận diệp tiêu tiêu.

(Vãn hứng, số 78)

Lắm lúc ông cảm thấy mình như chiếc thuyền
con bơ vơ trên biển cả:

Thuyền mọn còn chèo, chăng khứng đỗ,

Thời ban tối, ước về đâu?

(Ngôn chí, số 13)

Về đâu đây? Mọi nẻo đường đều bế tắc trước
người trí thức bơ vơ giữa một xã hội đầy rẫy bất công.
Nguyễn Trãi chưa nhận thức được rằng: trong xã hội
phong kiến, nhân dân chưa thể là chủ vận mệnh của
mình thì bi kịch của người trí thức là tất yếu. Đó là
số phận chung của tất cả những người trí thức trong

75 |