Page 155 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử
P. 155
câu chữ của thánh hiền mà ít có những suy nghĩ
sáng tạo. Đối với nước ngoài thì họ bộc lộ một tinh
thần tự ti và khiếp nhược.
Nguyễn Huệ ba lần ra Bắc và cả ba lần đều khẩn
thiết kêu gọi sự cộng tác của sĩ phu Bắc Hà, nhưng
những người này hầu hết đã trốn tránh hoặc chỉ ra
gặp Quang Trung một cách miễn cưỡng mà thôi, bởi
với quan điểm phong kiến họ không thể thành thực
đi theo nông dân, mặc dầu nông dân đó là một anh
hùng lỗi lạc và ngay cả khi vị anh hùng kiệt xuất của
nông dân đã đại phá toàn bộ quân xâm lược và giải
phóng đất nước. Chúng ta càng thấy rõ tư tưởng bảo
thủ và phản động của những nhà Nho đương thời,
khi đọc lại tờ Chiếu cầu hiền của Quang Trung, đọc
lại những lời tâm huyết của nhà vua kêu gọi họ ra
giúp nước, đọc lại những thư riêng của Ngô Thì
Nhậm khuyên nhủ bạn bè. Họ có những ý nghĩ rất
kỳ quặc là coi việc giải phóng đất nước của Tây Sơn
là hành động xâm lược và khi quân xâm lược thực sự
kéo vào đất nước thì họ mặc mũ áo ra đón chào. Trần
Công Sản bao nhiêu lần được gặp Quang Trung, được
khuyên nhủ hết lời vẫn không chịu theo. Phạm Thái
đã mù quáng đến nỗi mộ quân chống lại Tây Sơn. Lý
155 |
