Page 169 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử
P. 169
trầm tư của Nguyễn Bỉnh Khiêm như lại trở về cùng
Ngô Thì Nhậm.
Ngô Thì Nhậm tiếp tục làm thơ, nhưng thơ của
ông lúc này là những bài nhớ tiếc Quang Trung,
những bài suy tư về cuộc sống, những bài khẳng định
tâm hồn thanh cao và khí tiết bền vững của mình.
Lúc này, ông thường đọc kinh Phật và cùng với
bè bạn của mình như Phan Huy Ích, Bùi Dương Lịch
bàn về giáo lý thâm thúy của Phật giáo, so sánh
Thích Ca với Khổng Tử. Nhiều nhà tu hành đương
thời coi ông là người đã nối tiếp truyền thống uyên
thâm của Phật giáo đời Trần, xếp ông là tổ thứ tư
trong phái Trúc Lâm, nghĩa là sau Trần Nhân Tông,
sư Pháp Loa và sư Huyền Quang (ba nhà thiền học
xuất sắc đời Trần).
Thời kỳ này, Ngô Thì Nhậm đã viết một cuốn
sách lý luận về Phật giáo nhan đề Trúc Lâm tông chỉ
nguyên thanh. Trong tập này, Ngô Thì Nhậm đã
phát huy cao hơn nữa tư tưởng của cha mình. Ngô
Thì Sĩ ngày xưa cũng đã từng muốn thống nhất cả
Khổng giáo, Phật giáo và Lão giáo vào một nguồn gốc
(tam giáo nhất nguyên). Phan Huy Ích đề tựa cho
cuốn sách của Ngô
169 |
