Page 194 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

hổ với bóng, ngủ một mình không thẹn với chăn,

đừng thấy ta bị tội mà xao xuyến!”.

Tự kiểm điểm, ông thấy mình chưa hề vì con
đường công danh mà giữ cái đầu không ngay thẳng.
Ông kết thúc ba bài thơ bằng một câu đầy lạc quan:
“Ước gì đem cái gông này làm thành cái thang mây,

cười xòa một tiếng, cười gió bay đi!”.

Trong bài thơ Cái roi song, Cao tả lại một cảnh
ông bị tra tấn. Bài thơ rất sinh động, lôi cuốn và có
một sắc thái hiện thực phê phán rất đậm đà:

Sau hôm rằm tháng chín, khi trời đã dịu,

Mặt trời u ám, ban mai không có ánh sáng,

Người bị giam xù đầu, ngồi trên giường gãy,

Ngọn gió lạnh buốt thổi phần phật vào áo quần.

Chợt có lính của bộ đến, tiếng nói lanh lảnh,
Gọi ra, thúc giục đến công đường,

Đứng dậy mang gông, đi theo sau hắn,
Khăn rách xốc xếch, chân bước vội vàng,

Lúc nào cửa có lính canh ngục kèm hai bên,

| 194