Page 198 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Nhớ tới Ấn Hạo đời Tống, làm quan bị cách chức

một cách vô lý, cứ lấy tay viết lên không bốn chữ:
“đốt đốt quái sự” (chà chà việc lạ!). Cao lắm lúc cũng
muốn viết: “Chà chà việc lạ!”. Nhưng ông không viết

mà chỉ buồn cười! Vì nỗi oan ức của mình cũng chẳng
có gì đáng lạ trong cái xã hội đầy rẫy bất công này.
Cao đã vượt lên trên nỗi đau khổ của mình và bi kịch

đã chuyển thành hài kịch.

Bài thơ nhan đề: “Ngày 17 tháng 10, sau khi bộ
Lễ tra tấn nghiêm ngặt rồi, gượng dậy viết luôn” có
những câu như: “Nghĩ lại ơn vua đài ngộ kẻ sĩ thật là

rộng. Còn để cho tấm thân hèn kém này sống thừa
giữa quàng trời đất”. Chúng ta hiểu cho ông. Dưới
chế độ phong kiến hà khắc, vì một câu thơ có thể cả

nhà bị giết. Ông không thể trực diện đả kích nhà
vua, mà chỉ có những lời mỉa mai chua chát. Cuối bài
thơ, ông châm biếm sâu sắc:

Muốn đến với mọi người để trò chuyện tâm sự,

Nhưng phải nói khẽ, sợ nói to trái ý trời,

trời ghét!

(Bài số 28)

| 198