Page 191 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Hay đứng hoài trên bãi cát vô tận và vô vị này? Cuộc
đời đang kích thích ông phải tự lựa chọn lấy một lối

thoát trong bước đường cùng.

Về bộ Lễ ít lâu, ông được cử làm sơ khảo trường
Thừa Thiên. Trong khi chấm thi ông thấy có những
quyển khá, nhưng lại có chỗ sai phạm vào tên húy
của nhà vua. Đây chính là cảnh ngộ của những người
oan uổng như ông ngày trước. Triều đình này thực ra
không quý trọng nhân tài, chỉ chú trọng đến những
cái vụn vặt. Ái ngại cho những người có tài mà phạm
sơ suất nhỏ, ông đã cùng người bạn là Phan Nhạ
dùng muội đèn chữa những quyển ấy cho khỏi bị
hỏng. Việc bị lộ, ông bị viên giám sát là Hồ Trọng

Tuấn đàn hặc.

Khi án đưa lên, thì vua nhà Nguyễn là Thiệu Trị,
trước những lời buộc tội vô lý đối với ông, đã phải giảm
cho ông từ tội trảm quyết xuống tội giảo giam hậu .
1
Đây là bước ngoặt lớn nhất trong đời Cao Bá

Quát. Cao đã từ ngục thất này đến ngục thất khác bị
tra tấn và chịu những nhục hình man rợ nhất, sống
những ngày buồn bực đau khổ, uất ức, căm thù.

1 Giảo giam hậu là một thứ hình phạt: Người phạm đáng bị thắt cổ
chết, nhưng hoãn việc thi hành, giam lại đợi lệnh.

191 |