Page 206 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

toát ra một giọng buồn bực, nhớ bạn, thương thân.

“Chợt nghĩ đến mình, ruột đau từng khúc. Nhớ bạn
thì mỗi ngày tính đến trăm lần”. Thời gian này ông
bị đau ốm nhiều, một năm trời bị bệnh đái ra máu.
Gia đình túng thiếu, có lúc đói không có gạo thổi cơm

chiều (Bài số 127).
Chơi thuyền trên hồ Tây, ông thấy mình như

“một cây mai gầy gò, mà tứ xuân thì như một con hạc
đang ốm”. Bao mộng đẹp đã tan tành như một cái
chõ vỡ, không cần phải nhìn lại nữa, chỉ tiếc mình
bao năm học tập, rèn luyện, ngày nay không được sử

dụng, giống như anh chàng tốn công đi học cái nghề
mổ rồng mà chẳng ai dùng đến (Bài số 134).

Trong thời gian nhàn rỗi, ông càng có nhiều dịp
tiếp xúc với đời sống nhân dân. Những cảnh túng
thiếu đói rét, phải đi ăn xin, bị bắt phu, bắt lính đã
khiến ông rất đau xót, ngày đêm nung nấu trong

lòng ông những điều suy nghĩ rất day dứt. Làm thế
nào để cứu dân cứu nước? Trong 12 bài vịnh cảnh
thôn quê, ông đã nêu lên đời sống nghèo khổ vất vả
của nhân dân. Ông tả cảnh những người tát nước
trên đồng cao buổi sáng. Trời rét, sương mù còn dày

đặc mà người tát nước bụng đói, môi run cầm cập,

| 206