Page 222 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

tươi”, nên ý hay không thể hiện ra được. Loại thứ ba

là loại người hỏng nhất. Họ học rất nhiều, hí hửng tự
đắc, tưởng như mình đã vơ vét được trăm nhà, thu
tóm được mọi thứ. Nhưng vì họ “bắt chước quá nhiều
mà phong cốt chưa cao, tô điểm có khéo nhưng tinh

thần còn thấp”.
Theo Cao Bá Quát, thơ vừa phải có quy cách vừa

phải có tính tình, nhưng cái quan trọng nhất là tính
tình chứ không phải là quy cách. Ông phê phán
những người chỉ biết chạy theo quy cách: “Việc nào
cũng bắt chước cũ, câu nào cũng học theo người!”.

Ông chế giễu họ: Đầu thôn tâm biệt đã hát câu “chén
rượu Đường quan”, xóm cạnh qua chơi đã ngâm câu
“tiếng gà điểm cổ”. Đối với ông, họ chỉ là những người
tốn công nắn nót chải chuốt câu văn để rồi lòe người,
rồi tự phụ, xếp mình vào hàng Gia Châu, Thiếu Bá.
Họ có thể viết hàng ngàn bài này bài khác “Ham

được khoe nhiều, không quan hệ gì đến tính linh cả”.

Thơ Cao Bá Quát, dù tả cảnh hay tả tình đều có
những xúc động chân thành, nhiều lúc có những nét
rất sinh động và cụ thể của chủ nghĩa hiện thực.

Trong bài Sắp đến quê nhà ông mô tả từng hàng
tre rậm ở lối đi, cỏ mọc quanh thềm, lúa xanh ngoài

| 222