Page 223 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

đồng, con cá lội trong ao biếc. Những lúc ông bị ốm

nằm trên giường bệnh, qua thơ ông, người ta thấy vợ
ông ngồi bên tựa vào gối chải tóc và đứa con nghịch
kéo tay bố ra để gối đầu. Tả người ăn mày, ông chú ý
đến cái dáng ngập ngừng của người vừa đau xót, vừa

xấu hổ, không muốn mở miệng kêu xin. Ở Cao, ngay
những bài tả cảnh thiên nhiên cũng chứa đựng
những tính tình sâu sắc.

Cao Bá Quát không bao giờ mô tả thiên nhiên vì
thiên nhiên. Đối với Cao, thiên nhiên gắn chặt với
con người, mỗi hiện tượng thiên nhiên được Cao nhắc

tới đều là một hiện tượng đặt trong mối quan hệ
phong phú giữa con người với hoàn cảnh chung
quanh, đều là một hiện tượng gợi lên biết bao tâm tư
tình cảm.

Hoa sen, cây gạo, tàu lá chuối, những hình ảnh
quen thuộc ấy của thiên nhiên Việt Nam đều được

Cao Bá Quát luôn luôn nhắc nhở tới, đều là những
hình ảnh gắn chặt với một tâm trạng của con người.
Quan điểm nghệ thuật về thiên nhiên của Cao có
phần giống quan điểm nghệ thuật của Bạch Cư Dị.
Khi Bạch viết trong thư gửi Nguyên Chân: “Phong,

hoa, tuyết, nguyệt không phải là trong Kinh Thi

223 |