Page 110 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

TỪ ĐỈNH CAO CỦA VĂN HÓA

ĐƯƠNG THỜI LÊ QUÝ ĐÔN

I

Cách đây 200 năm, một người con kiệt xuất của
Thái Bình đã qua đời, một ngôi sao sáng trên bầu
trời văn hóa Việt Nam đã tắt. Lê Quý Đôn mất tại

quê mẹ là làng Nguyên Xá, huyện Duy Tiên, tỉnh Hà
Nam Ninh. Tin này đã làm xúc động cả nước. Người
ta tiếc thương: “Vài ba trăm năm mới có một người
như thế”. Vua Lê và chúa Trịnh bãi triều ba ngày,
coi tang này như một quốc tang.

Trần Danh Lâm, bạn của Lê Quý Đôn đã viết về

ông: “Không sách gì không đọc, không việc gì không
suy nghĩ đến cùng, ngày thường ngẫm nghĩ được điều
gì đều viết ngay thành sách, sách chất đầy bàn, đầy
tủ, kể ra không xiết”.

Ngô Thì Sĩ cũng là bạn của ông viết về cuốn Phủ

biên tạp lục: “Sách này chép về xứ Thuận Hóa và

| 110