Page 121 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

việc của chỉ một người mà đã sưu tầm, nghiên cứu và

giới thiệu hàng trăm đầu sách.

Viện Từ điển bách khoa sẽ tìm thấy trong di sản
của Lê Quý Đôn tấm gương miệt mài nghiên cứu để
xây dựng những tác phẩm tràn đầy kiến thức bách
khoa của thời đại.

Mấy điểm nêu lên trên đây chỉ là phản ánh sơ
lược những kết quả rực rỡ của một quá trình say mê

tìm tòi và sáng tạo vì lợi ích của Tổ quốc và nhân dân.

IV

Ở đây cần nhấn mạnh đến điều mà Lê Quý Đôn
thường xuyên quan tâm. Đó là việc điều tra thực tế.

Ông nhắc nhở những người làm quan tại triều

không nên chỉ ngồi yên một chỗ mà phải đi xuống
nhân dân: “Kẻ sĩ ra làm quan hành chính có phải chỉ
ung dung ở chốn miếu đường, bàn bạc văn nhà và tỏ
ra đức vọng thôi đâu. Có khi phải tuần xét biên giới

mà chịu trách nhiệm một phương thì cũng phải nghĩ
làm sao để vỗ về binh nông, lấy lợi trừ hại, tuyên bố
giáo điều, rời đời phong tục, mang hết khả năng tâm

121 |