Page 186 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Ông biết rằng, con đường ông theo đuổi đây sẽ là
một con đường đầy sóng gió. Lịch sử từ bao đời nay

và những gương trước mặt đã khiến cho chàng thanh
niên họ Cao hăng hái ấy lắm lúc đã phảng phất lo âu
về số phận của những người tài cao trí lớn. Đứng trên
đỉnh núi Hoành Sơn, nhìn ra biển cả, ông thấy giữa
cảnh sóng to, gió lớn, chớp giật, sấm ran trông đến
kinh người mà trong vẫn có những con chim âu lênh
bềnh như những cái chấm. Còn đường công danh cũng
nguy hiểm như thế sao? Nhưng ông lại nhủ mình:

Quan cái phân phân ngã hành hỹ!

(Mũ lọng nhộn nhịp, ta cứ đi)

(Bài số 6)

Ta tưởng tượng chàng thanh niên ấy, xốc cổ áo
lại, nắm tay đi thẳng vào cuộc đời, tin tưởng ở ý chí, ở
tài năng, ở phẩm hạnh của mình...

II

Cuộc đời là bài học hiệu nghiệm nhất để từng
bước thức tỉnh chàng thanh niên họ Cao đầy ảo
tưởng. Dưới chế độ phong kiến, không phải cứ có tài,
có chí là thành công.

| 186