Page 288 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Thơ văn của Nguyễn Đình Chiểu chứng tỏ một
cách rõ ràng rằng, mọi suy nghĩ, tình cảm, cho đến

ước mơ và khát vọng của ông đều phù hợp với đời
sống tinh thần của đông đảo quần chúng lao động.
Không những thế, ngôn ngữ của ông trong văn học
lại rất thân thuộc với tiếng nói của quần chúng. Ông
đã thực sự tiếp nhận dòng nước tươi mát từ trong cái
nguồn phong phú vô tận của văn học dân gian. Lời
ăn tiếng nói của quần chúng biểu hiện trong ca dao,
tục ngữ và các truyện cổ dân gian đã đi vào tác phẩm

của Nguyễn Đình Chiểu một cách rất tự nhiên. Âm
hưởng và ngữ điệu của dân ca đã đem lại cho tác
phẩm của ông một sự hấp dẫn đặc biệt. Chính vì thế
mà quần chúng rất yêu thích thơ văn của ông. Tình
hình đó thể hiện rõ rệt trên khắp các nẻo đường Nam
Bộ, đến nỗi “ở Nam Kỳ có lẽ không có một người
thuyền chài hay người lái đò nào lại không ngâm nga
vài ba câu thơ Lục Vân Tiên trong khi đưa đẩy mái
chèo” , và “những đám người ngồi xổm xúm quanh
1
một người ăn mặc rách rưới, thường là một kẻ mù lòa

để nghe anh ta gân cổ lên kể chuyện Lục Vân Tiên,
có khi đến hàng giờ mà người nghe không biết

1 Historie du Grand Lettre Luc Van Tien. E. Bajo Paris, 1887.

| 288