Page 378 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

tưởng này không còn sinh lực để động viên nhân dân
bước vào cuộc chiến đấu mới.

Các trí thức nho sĩ có đầu óc canh tân hồi đầu

thế kỷ XX ở nước ta tiếp tục nêu cao lòng yêu nước,
thương dân và chủ nghĩa nhân đạo của người trí thức
Việt Nam đã từng kết tinh ở Nguyễn Đình Chiểu.
Nhưng ở đây, tư tưởng của họ đã dựa trên cơ sở của
những quan niệm mới về quốc gia dân tộc cũng như
về dân quyền, dân chủ và dân sinh.

Đối với họ, cứu nước không phải là trở lại một
nước độc lập kiểu phong kiến cổ xưa, mà là xây dựng
một chế độ xã hội duy tân. Chế độ này được tổ chức
theo chính thể quân chủ lập hiến hay cộng hòa đại
nghị kiểu tư sản phải đảm bảo cho nước nhà giàu

mạnh, và phát triển về mọi mặt.
Mục tiêu mới này đã cổ vũ mạnh mẽ những
người đang đấu tranh và hướng họ tới một chân trời
mới. Nhưng hệ tư tưởng tư sản lúc này đã lỗi thời. Nó

không còn khả năng giúp họ phát hiện được quy luật
khách quan của cách mạng Việt Nam và nhìn thấy
những lực lượng xã hội đang đóng vai trò quyết định
trong việc thực hiện những quy luật ấy. Rút cục, họ
vẫn không có được một đường lối cách mạng đúng
đắn để đưa cách mạng Việt Nam đi đến thắng lợi.

| 378