Page 65 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Trong hoàn cảnh ấy, Lê Lợi, Nguyễn Trãi, những
người anh hùng của thời đại, đã cùng toàn thể nhân

dân “đau đáu, nhức óc”, “nếm mật nằm gai”, “ngày
quên ăn, đêm quên ngủ” để tìm ra kế sách giết giặc.

Nguyễn Trãi vĩ đại không chỉ ở tình cảm sâu sắc
của ông đối với nhân dân mà còn ở chỗ ông nhận thức
được sức mạnh to lớn của chính nhân dân. Con
đường cứu nhân dân chính là con đường nhân dân tự
cứu. Sức mạnh của nhân dân như sức mạnh của

nước. Nước có thể đẩy thuyền đi, nhưng nước lại có
thể lật đổ thuyền.

Chiến thắng vĩ đại của nhân dân ta trong thời kỳ
chống quân Nguyên là do Trần Quốc Tuấn và các
vua Trần đã biết dựa vào nhân dân và động viên
toàn thể nhân dân chống giặc.

Nguyễn Trãi đã phân tích sâu sắc sự thất bại của
nhà Trần sau này, của nhà Hồ và cả của quân xâm

lược nhà Minh đều do chỗ đã để mất lòng dân và
không được nhân dân ủng hộ.

Nhà Trần diệt vong chỉ vì “cậy mình mạnh giàu,
“mặc dân khốn khổ”, “chỉ ham vui chơi, đắm đuối tửu
sắc”, “nhân dân căm ghét mà không biết”, “lòng
người khiển trách mà chẳng kinh”.

65 |