Page 61 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Nguyễn Trãi, với truyền thống dân tộc, không

bao giờ quan niệm trung là trung với một dòng họ. Tổ
quốc, theo ông, không phải của riêng một triều đại,
mà của toàn thể nhân dân. Nhân dân bảo vệ Tổ quốc
của mình và ủng hộ bất cứ ai chiến đấu cho sự

nghiệp của Tổ quốc. Dù người ấy là Thục Phán ở Cao
Bằng xuống, dù người ấy là Đinh Bộ Lĩnh ở Hoa Lư
ra, nhân dân đều ủng hộ họ nếu như họ chiến đấu
cho Tổ quốc. Ngô, Đinh, Lê, Lý, Trần, các dòng họ ấy
đã từng nối tiếp nhau để xây dựng và bảo vệ đất
nước. Họ đã tranh thủ được sự đồng tình của toàn

thể nhân dân.

Khi Lê Hoàn thay thế nhà Đinh, nhân dân đã
chẳng hề phàn nàn về sự “chiếm đoạt”, mà ngược lại
đã chiến đấu quên mình dưới sự lãnh đạo của Lê
Hoàn để đánh tan quân xâm lược nhà Tống.

Khi nhà Trần “cướp ngôi” nhà Lý, nhân dân cũng

chẳng hề chê trách nhà Trần mà ngược lại đã khắc
chữ “Sát Thát” trên tay để chống quân Nguyên dưới
sự lãnh đạo của các vua Trần.

Khi nhà Hồ thay thế nhà Trần thì tình hình lại
khác hẳn. Các nhà Nho chịu ảnh hưởng sâu sắc của
giáo lý Khổng Tử đã khư khư bảo vệ nhà Trần và lên

61 |