Page 23 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

được những thành tựu rực rỡ từ thiên niên kỷ thứ
nhất trước Công nguyên. Nước ta ở Đông Nam châu

Á, giáp giới Trung Quốc, có đường biển thông sang
Ấn Độ, cho nên không khỏi chịu ảnh hưởng của hai
nền văn hóa ấy. Từ thời Bắc thuộc, sự thâm nhập
của nền văn hóa Trung Quốc cổ đại vào nước ta càng
mạnh và thường xuyên hơn. Sự thâm nhập này một

mặt do bọn xâm lược sử dụng văn hóa Trung Quốc
như một phương tiện thống trị, mặt khác sự tương
giao văn hóa giữa các nước lân cận là một hiện tượng
tất yếu của lịch sử. Bọn xâm lược Trung Quốc không
những đã áp đặt cho xã hội Việt Nam những cách tổ
chức và mô hình các thể chế xã hội theo kiểu Trung

Quốc, mà còn có cả sự thâm nhập của chữ Hán, của
văn học nghệ thuật, của lễ giáo Trung Quốc, nhất là
của ý thức hệ phong kiến, mà nổi bật trong đó là sự
thâm nhập của Nho giáo, Phật giáo và Đạo giáo.

Như chúng ta đã biết, trong lịch sử thường xảy
ra hiện tượng đồng hóa lẫn nhau giữa hai nền văn
hóa: văn hóa của kẻ xâm lược và văn hóa của dân tộc
bị xâm lược. Nếu kẻ xâm lược có nền văn hóa phát
triển sớm và cao hơn, thì dân tộc bị xâm lược sẽ bị

đồng hóa. Nhưng cũng có khi, dân tộc bị xâm lược
đang có một nền văn hóa rực rỡ và lâu đời, còn kẻ

23 |