Page 25 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Trải Triệu, Đinh, Lý, Trần nối đời dựng nước

Cùng Hán, Đường, Tống, Nguyên đều chủ

một phương

Tuy mạnh yếu có lúc khác nhau

Mà hào kiệt không thời nào thiếu .
1
Với một dân tộc có đời sống văn hóa phát triển và
phong phú như vậy, thì dĩ nhiên những yếu tố văn

hóa của nước ngoài, trước hết là của nền văn hóa cổ
Trung Quốc khi thâm nhập vào nước ta, nhất định sẽ
không tránh khỏi sự lựa chọn gạt bỏ, cải tạo và nhào
nặn lại cho phù hợp với yêu cầu phát triển của xã hội
nước ta và của nền văn hóa nước ta.

Nho giáo, Phật giáo, Đạo giáo vào nước ta đều
phải như vậy. Khi bén rễ trên mảnh đất Việt Nam,
cả Nho, Phật, Đạo đều thay hình đổi dạng và có một
đời sống đặc thù và đổi mới. Chúng trở thành những
yếu tố của hệ tư tưởng phong kiến ở Việt Nam, trở
thành một bộ phận trong kiến trúc thượng tầng của

xã hội phong kiến Việt Nam. Thế giới quan của người
trí thức Việt Nam trong thời kỳ này không khỏi chịu

1 Nguyễn Trãi toàn tập, Sđd, tr. 63.

25 |