Page 24 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

xâm lược lại là một bộ tộc du mục còn ở trình độ thấp
về mặt văn hóa, thì chính kẻ xâm lược sẽ bị đồng hóa

theo nền văn hóa của dân tộc bị xâm lược. Đó là trường
hợp của các bộ tộc Giéc-manh xâm lược đế quốc La Mã,
và các bộ tộc Mông Cổ xâm lược Trung Quốc.

Trong trường hợp Việt Nam, nền văn hóa của kẻ
xâm lược chẳng những không thể đồng hóa được dân
tộc ta, mà trái lại phải phục tùng quy luật phát triển
bên trong của nền văn hóa nước ta. Nước ta là một
nước vốn có nền văn hóa lâu đời. Ngay từ thiên niên
kỷ thứ nhất trước Công nguyên, nhân dân ta đã tạo
nên được những giá trị văn hóa và một bản lĩnh tinh
thần vững chắc. Chính vì thế mà, suốt một nghìn

năm lịch sử, nó đã chế ngự được mọi âm mưu đồng
hóa của kẻ xâm lược. Rồi về sau, nó đã phát triển
thành nền văn hóa Đại Việt rực rỡ trong thời kỳ độc
lập tự chủ của dân tộc. Cho nên không phải ngẫu
nhiên mà ở thế kỷ 15 Nguyễn Trãi đã tự hào đề cập
đến nền văn hóa của nước ta:

Xét như nước Đại Việt ta

Thật là một nước văn hiến

Cõi bờ sông núi đã riêng

Phong tục Bắc Nam cũng khác

| 24