Page 333 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Ở Nguyễn Đình Chiểu, lòng yêu nước thương dân

luôn luôn gắn liền với lòng căm thù địch sâu sắc và
thái độ kiên quyết đánh giặc. Đó là hai khía cạnh
không tách rời của tâm hồn người trí thức. Đối với
bọn thực dân Pháp, thái độ của Nguyễn Đình Chiểu

dứt khoát là thù ghét và căm giận. Ở đây không có
sự mơ hồ nào giữa ta và địch. Ông không hề mảy
may cầu mong ở “lương tâm” và “thiện ý” của quân
giặc như những kẻ cầu hòa và thỏa hiệp. Lòng căm
thù địch khiến ông nhìn chúng như một lũ mọi rợ độc
ác, dơ bẩn, tanh hôi. Trong quan niệm của ông không

thể có sự chung sống giữa bọn giặc nước và nhân dân
ta đang lâm vào cảnh nhà tan nước mất:

Trời Đông mà gió Tây qua,

Hai hơi ấm, mát chẳng hòa, đau dân. (355)

Đứng về phía nhân dân, đứng trên lập trường
bảo vệ độc lập của Tổ quốc, kiên quyết chống lại bọn
thực dân xâm lược, thái độ đó của ông không hề dao
động, dù cho trong chiến đấu có gặp tổn thất nhiều,

dù cho phải hy sinh cả tính mệnh, Nguyễn Đình
Chiểu quan niệm rõ ràng về sự sống và chết đúng
như truyền thống của dân tộc ta “thà chết vinh hơn
sống nhục”, luôn luôn sẵn sàng xả thân vì nước:

333 |