Page 331 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử
P. 331
tiếp tục và phát triển hơn nữa thái độ yêu ghét rõ
ràng mà ông đã thể hiện một cách sâu sắc trong
truyện Lục Vân Tiên trước kia. Với tư cách là nhà trí
thức của nhân dân, Nguyễn Đình Chiểu khi sáng tác
Lục Vân Tiên đã tỏ ra hết lòng nâng niu trân trọng
những con người trong sạch, ngay thẳng và có tài
năng. Ông đề cao giá trị và nhân phẩm của những
con người như vậy. Đặc biệt tình thương yêu của ông
luôn luôn hướng về phía đông đảo những người dân
lao động lương thiện mà vẫn nghèo khó. Lòng thương
dân ấy không chỉ đọng lại ở những lời cảm thán mà
đã biến thành một nguyện vọng muốn thay đổi cuộc
sống cơ cực của nhân dân. Cho nên ông đòi hỏi kẻ sĩ:
Thương dân sao chẳng lập thân,
Để khi nắng hạ toan phần làm mưa. (79)
Lòng thương của ông, tận tụy với đồng bào, tha
thiết với quê hương, chính là nền móng của chủ
nghĩa yêu nước ở Nguyễn Đình Chiểu. Chủ nghĩa yêu
nước đó đã bộc lộ rõ ràng và đầy đủ khi thực dân
Pháp dày xéo lên mảnh đất thân yêu của Tổ quốc.
Trước sự tấn công của giặc, sự đầu hàng của
triều đình, và sự tổn thất của nhân dân, Nguyễn
331 |

