Page 328 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Đừng mượn hơi hùm run nhát khỉ,

Lòng ta sắt đá há lung lay.

Hoặc:

Hai vai tơ tóc bền trời đất,

Một gánh cương thường nặng núi sông.

Có những người trí thức không trực tiếp theo
giặc, nhưng vì quá bạc nhược, lại không hiểu được kẻ

thù, nên đã cố tình thực hiện và bào chữa cho chủ
trương đầu hàng, cắt đất của triều đình Huế. Đó là
trường hợp của những trí thức có quyền thế và địa vị
cao sang như: Phan Thanh Giản, Lâm Duy Hiệp,
Nguyễn Bá Nghi, Trương Đăng Quế v.v... Bề ngoài,

họ tỏ ra vẫn giữ được tiết tháo, nhưng trong thực tế,
hành động của họ đã làm hại đến công cuộc kháng
chiến cứu nước của nhân dân. Chính vì thế mà nhân
dân Nam Bộ, nhất là nhân dân ba tỉnh miền Đông

chiến đấu dưới quyền lãnh đạo của Trương Định đã
thét vang “Phan, Lâm mãi quốc, triều đình khí dân!”,
khi được tin Phan Thanh Giản và Lâm Duy Hiệp đã
ký hòa ước, cắt đất cho giặc.

Nguyễn Đình Chiểu thuộc về một loại trí thức
khác. Đó là những trí thức dứt khoát đứng về phía

| 328