Page 336 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

của nhân dân như vậy. Tuy nhiên, khi sử dụng

những khái niệm ấy, Nguyễn Đình Chiểu ít nhiều
vẫn bị ràng buộc bởi hệ tư tưởng phong kiến. Ông
luôn gắn việc cứu nước với việc phò vua, vì trong điều
kiện lịch sử lúc ấy, ông không thể nghĩ tới một nước

không có vua. Nhưng theo ông, một ông vua được
thừa nhận phải là ông vua yêu nước thương dân.
Trung quân phải đi với ái quốc và cái nghĩa vua tôi
không thể tách rời cái nghĩa lớn hơn là “đại nghĩa
diệt giặc cứu nước”.

Trong cuộc chiến tranh vệ quốc của dân tộc,

Nguyễn Đình Chiểu không phải là một người thụ
động, chỉ biết tỏ thái độ và tình cảm. Điều quan
trọng là ông đã tự xác định cho mình trách nhiệm
hành động của người trí thức yêu nước, người chiến
sĩ kiên cường trong cuộc chiến đấu.

V

TRONG CUỘC CHIẾN ĐẤU CỨU NƯỚC

Vào những năm 70 của thế kỷ 19, cuộc chiến

tranh xâm lược của thực dân Pháp đã thực tế đặt
nhân dân ta trước thảm họa mất nước. Sự tồn vong

| 336