Page 343 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Đối với Nguyễn Đình Chiểu, việc quyết chiến với

một kẻ thù lớn mạnh như vậy không phải là chuyện
liều lĩnh, phiêu lưu, mà xuất phát từ một niềm tin
trong sáng. Cuộc chiến đấu của dân tộc ta là chính
nghĩa, là hợp với lẽ phải, hợp với lòng người. Cho nên

theo ông, cuộc chiến đấu dù có gặp khó khăn hiểm
nghèo, thì sớm muộn cũng thắng lợi. Đã vì nghĩa cả
mà chiến đấu thì có ngại gì hy sinh, kể cả hy sinh
tính mệnh.

Ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu còn kịch liệt
lên án những kẻ cam tâm làm tay sai cho giặc,

những kẻ nhân nhượng đầu hàng giặc đến nỗi phản
bội lại quyền lợi của dân tộc. Ông xem những kẻ đó
là “đồ hư, đồ bỏ, đồ thối, đồ nhơ”, và cái thân phận
của chúng thì:

Dầu vinh cũng tiếng nhân thân

Trâu cày, ngựa cưỡi cái thân ra gì.

Chớ ăn lộc nước đời suy

Bầy chim lưới thỏ, e khi mắc nàn.

Trổi ai ra sức muông săn

Một mai hết thỏ cọp ăn đến mình. (213-214)

343 |