Page 344 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Theo Nguyễn Đình Chiểu thì những kẻ cam tâm
với cái thân phận làm tôi đòi cho giặc ấy thật đáng
nhục nhã, đáng xấu hổ, và không tránh khỏi sự
khinh bỉ của mọi người.

Ông vạch rõ cái tương lai đen tối của những kẻ
làm chó săn, chim mồi cho giặc, và phân tích rõ lẽ
thiệt hơn cho chúng:

Thà thác mà đặng câu địch khái, về theo tổ
phụ cũng vinh;

Hơn còn mà chịu chữ đầu Tây, ở với man di
rất khổ. (253)

Ngay cả chủ trương cầu hòa bán nước của triều
đình Huế cũng không tránh khỏi ngọn đòn đả kích
của Nguyễn Đình Chiểu. Việc ông buộc tội hành động
đầu hàng, cắt đất cho giặc Khiết Đan của vua Thạch
Tấn, cũng chính là buộc tội triều đình Huế:

Kể từ Thạch Tấn ở ngôi
U Yên mấy quận cắt bồi Khiết Đan.

Sinh dân nào xiết hờn than
U, Yên trọn những giao bàn về Liêu. (286)

Ngòi bút của Nguyễn Đình Chiểu không chỉ dừng
lại ở sự phê phán bọn cướp nước và tay sai, mà còn đề
cập phần nào đến con đường chống giặc cứu nước.

| 344