Page 346 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

bội Tổ quốc. Với những lời văn hùng tráng, ông đã ca
ngợi cái khí phách anh hùng, tinh thần bất khuất

của nhân dân ta:

Bởi lòng chúng chẳng nghe thiên tử chiếu,
đón ngăn mấy dặm mã tiền;
Theo bụng dân phải chịu tướng quân phù,

gánh vác một vai khổn ngoại.

Gồm ba tỉnh, dựng cờ phấn nghĩa, sĩ phu lắm
kẻ vui theo;

Tóm muôn dân, gây sở mộ binh, luật lệ nào
ai dám trái. (264)

Nguyễn Đình Chiểu kiên quyết bác bỏ thái độ
ngu trung, tuân lệnh vua một cách mù quáng. Ông
nêu lên hai trường hợp trong lịch sử để phê phán. Đó
là trường hợp của Nhạc Phi và trường hợp của Dương
Nghiệp. Hai vị anh hùng này đã chiến đấu oanh liệt
chống ngoại xâm và bảo vệ nhân dân. Nhưng trước
mệnh lệnh phản bội của nhà vua, họ đều trước sau

chấp hành một cách mù quáng. Hai người ấy đã đặt
nhà vua lên trên Tổ quốc. Ở Nguyễn Đình Chiểu thì
ngược lại. Theo ông thì thà mang tiếng nghịch thần
đối với nhà vua còn hơn là nhắm mắt trước sự tấn
công của giặc.

| 346