Page 340 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Khá thương thay: Dân sa nước lửa bấy chầy; giặc
ép mỡ dầu hết sức. (278)

Những người dân lành của mất nhà tan đó không
hề được chúng buông tha mà vẫn bị:

Phạt cho đến người hèn kẻ khó, thâu của quay treo;

Tội chẳng tha con nít đàn bà, đốt nhà bắt vật. (277)

Nguyễn Đình Chiểu còn tố giặc Pháp lợi dụng
tôn giáo và thuốc phiện để đầu độc nhân dân ta.

Dân mà mê đạo Tây rồi

Nước người muốn lấy, mấy hồi phòng lo
Dầu ai tránh khỏi mê dò

Lại đem nha phiến trao cho hút liền

Tối ngày ôm những ống đèn

Nào rồi toan việc đánh phiên dẹp loạn. (217)

Những hành động của giặc nhằm khủng bố dã
man, cướp bóc trắng trợn, đầu độc thâm hiểm như
vậy đã liên tục hàng chục năm trời bị Nguyễn Đình
Chiểu lên án một cách quyết liệt. Đây là lần đầu tiên
trong lịch sử, một kẻ thù mới mẻ của dân tộc ta đã bị
chỉ tên vạch mặt với sự phẫn nộ ngùn ngụt như vậy.
Tuy nhiên, sự vạch mặt và tố cáo của ông mới chỉ tập

| 340