Page 364 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

rằng cuộc chiến tranh cứu nước của ta rồi sẽ thắng

lợi. Nhưng kẻ thù ngày một lấn tới, đất nước dần dần
sa vào tay giặc với bao nhiêu hy sinh và tổn thất. Cái
ngày mai mà ông tin tưởng, chờ mong, vẫn còn xa
xăm và mờ nhạt. Với một nỗi buồn khôn xiết trước

vận mệnh của non sông, ông chuyển hết nhiệt tình
và nghị lực vào nghiên cứu y học, mong phần nào
giúp ích cho đời bằng chữa bệnh cứu dân.

Quan điểm triết học của Nguyễn Đình Chiểu
chịu nhiều ảnh hưởng của những nhân tố biện chứng
tự phát trong Kinh Dịch. Nó chưa có đầy đủ những

căn cứ khoa học chắc chắn và không gắn liền với một
giai cấp tiến bộ đang nắm vận mệnh lịch sử trong
tay. Do những giới hạn ấy của thời đại, nó không thể
sản sinh ra được một đường lối chiến lược và sách
lược cụ thể để chiến thắng quân thù. Tuy nhiên,
quan điểm của ông đã có ý nghĩa tích cực vì nó cổ vũ

tinh thần nhân dân trong lúc nước sôi lửa bỏng, làm
cho nhân dân hướng về một tương lai đẹp đẽ, dù xa
xôi nhưng nhất định sẽ tới.

Quan điểm triết học của Nguyễn Đình Chiểu
không chỉ tiếp thu Kinh Dịch, mà còn biểu thị sự kế

thừa nghiêm túc di sản tư tưởng của dân tộc. Đó là

| 364