Page 42 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Ưu hoạn của Nguyễn Trãi là ưu hoạn của người

gắn bó với nhân dân, là ưu hoạn của bản thân nhân
dân, là ưu hoạn đã tạo nên chính sự nghiệp của
người trí thức.

Sao có thể gọi là trí thức những kẻ chỉ lo lắng cho
bản thân mình và chỉ băn khoăn trước sự mất còn
nhỏ nhặt của cuộc sống riêng tư?

Sao có thể gọi là trí thức những kẻ không ra khỏi

cái vỏ ốc của thân phận mình, không thấy được lẽ
sống của nhân loại, không xác định được trách nhiệm
của người trí thức trước vận mệnh của Tổ quốc và
nhân dân?

Khi Trần Hưng Đạo “ngày quên ăn, đêm quên
ngủ lòng đau như cắt, nước mắt đầm đìa”, thì ưu

hoạn của ông chính là ưu hoạn của người trí thức
anh hùng trước sự tàn bạo của quân thù và nguy cơ
diệt vong của cả dân tộc.

Khi Ngô Thì Nhậm sống lẫn với người nông dân
Thái Bình, khi Cao Bá Quát nhìn sao suốt đêm
chẳng ngủ khi Nguyễn Đình Chiểu muốn mù đôi

mắt, thì ưu hoạn ở những người trí thức ấy chính là
nỗi đau khổ của nhân dân.

| 42