Page 43 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Đau khổ của người trí thức là đau khổ được nhân

lên gấp đôi, bởi đó là đau khổ của nhân dân được
cộng thêm những suy tư của người trí thức.

Suy tư của người trí thức vừa là số mệnh của anh
ta, vừa là một điều bất hạnh. Trí thức là người biết
rộng hơn, biết sâu hơn và nhìn xa hơn những người
không phải là trí thức. Chính vì thế mà, người trí

thức đã lo trước khi người khác chưa lo. Anh ta thấy
rõ con đường phải đi khi người khác chưa thấy. Anh
ta tin tưởng tuyệt đối vào tương lai khi người khác
còn chưa tin tưởng. Vì thế, ưu hoạn của người trí

thức chính là định mệnh của anh ta.
Nguyễn Trãi đã suốt đời suy tư trước nỗi đau khổ

của nhân dân. Biết bao nhiêu bài thơ đã phản ánh
những suy tư ấy của Nguyễn Trãi trước cảnh nước
mất nhà tan, quân thù bạo ngược.

Bình sinh độc bão tiên ưu niệm,

Tọa ủng hàn khâm dạ bất miên.

(Hải khẩu dạ lạc hữu cảm)

(Suốt đời ôm mãi lòng “lo trước”

Chăn lạnh choàng vai thức suốt đêm).

43 |