Page 48 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Tìm hiểu và đánh giá một nhà Nho, vì lẽ đó

không thể dừng lại ở cái vỏ ngoài của ngôn từ Nho
giáo mà phải đi sâu vào cuộc đời, vào tâm tư, vào
những cống hiến của người trí thức mang danh nhà

Nho ấy.

Nho giáo từ Đông Chu đến thời Nguyễn Trãi trải
qua nhiều bước thăng trầm đã được bổ sung bởi
nhiều lưu phái khác nhau, nhất là từ Hán Nho, Tống

Nho. Nho giáo được du nhập vào Việt Nam cùng với
gót giày của quân xâm lược đã gặp phải sự phản ứng
của nhân dân. Suốt hơn một nghìn năm, theo học

Nho giáo chỉ là những người ở tầng lớp trên, muốn
thông qua học tập để thi đỗ và làm quan với giặc.
Trong hoàn cảnh đó, Nho giáo được coi như phương

tiện nô dịch của bọn cướp nước và bán nước, đã
không thể được phát triển rộng rãi như Phật giáo và
Đạo giáo.

Đạo giáo đã hòa lẫn với những tín ngưỡng cổ

truyền của nhân dân trở thành phổ biến. Phật giáo
với những khẩu hiệu “từ bi, bác ái” đã dễ tranh thủ
được cảm tình của những người dân đang sống trong
đau khổ và áp bức.

| 48