Page 98 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Phải chăng thái độ của ông cũng thể hiện truyền

thống của nhân dân ta là vừa cương quyết chống
những kẻ áp bức và tàn bạo, vừa xây dựng và bảo vệ
cuộc sống thanh bình của đất nước. Đấy là một thái
độ mà giới khoa học chúng ta cần phải làm sáng tỏ

trước toàn thể nhân loại đang đấu tranh cho hòa
bình chống đế quốc Mỹ và bọn phản động thế giới
đang đẩy nhân loại vào cuộc chiến tranh hủy diệt.
Với ý nghĩa đó, tôi nghĩ rằng ông rất xứng đáng được
Hội đồng hòa bình thế giới kỷ niệm 500 năm ngày
sinh của ông (1991).

Có vấn đề sấm ký Nguyễn Bỉnh Khiêm mà suốt
400 năm người ta vẫn xôn xao bàn tán. Phải chăng
ông là một nhà tiên tri biết hết mọi việc. Từ phép
biện chứng thô sơ của Dịch kinh và Lý học, ông đã
thể nghiệm sự đổi thay của hoàn cảnh xã hội giữa
sống chết, đầy vơi, lên xuống, doanh hư, thăng trầm.

Từ sự lặp đi lặp lại của lịch sử trong cái vòng luẩn
quẩn, ông đã dự đoán khá chính xác về sự thịnh suy
của nhà Lê, sự hưng vong của nhà Mạc, chỉ ra lợi ích
thiết thực của các tập đoàn xã hội.

Ta có thể dễ dàng gặp điều này ở các nhà trí thức
sáng suốt qua các thời đại. Nhưng cái gọi là Sấm của

| 98