Page 138 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Lấy đó làm trung tín,

Lấy đó làm hiếu đễ,

Lấy đó làm kinh luân,

Lấy đó làm khang tế,

Chưa đạt thì giữ vững thân gia,

Đã đạt thì giúp đời.

Để có thể giữ vững được thân gia và hy vọng giúp
được đời, Ngô Thì Nhậm đã theo truyền thống của

gia đình, tuân thủ đạo Nho, thực hành lễ nghĩa. Ông
từng viết: Ở cái làng lễ nghĩa, sống trong xóm lễ
nghĩa, cha anh theo nghiệp Nho, có lẽ nào con em lại
đem kinh sách ra mà đào trộm mả người” (Ký Tự

mục đình).
Với kinh sách, Ngô Thì Nhậm đã đi vào cuộc đời,

đầy dũng khí và tin tưởng:

Nhân nghĩa làm sào, trung tín làm bánh lái,
Đóng thành một chiếc bè, hằng năm giong lên vùng
sao dầu (Tô Châu).

Đỗ tiến sĩ năm 1775, ông đã tiến nhanh trên bậc
thang của danh vọng. Làm án sát Hải Dương rồi làm
đốc đồng hai trấn Bắc Ninh và Thái Nguyên, ông đã

| 138