Page 323 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

Thanh Giản đã nói lên sự hèn kém bất lực và vô

trách nhiệm của những kẻ cầm quyền triều Nguyễn.
Nguyễn Đình Chiểu đã có bài thơ điếu Phan Thanh
Giản. Bài thơ tuy không phê phán họ Phan, nhưng
đã thể hiện lòng thương nước và nói lên sự oán trách

của mình:
Non nước tan tành hệ bởi đâu,

Dàu dàu mây trắng cõi Ngao Châu,

Ba triều công oán vài hàng sớ,

Sáu tỉnh cương thường một gánh thâu.

Trạm bắc ngày chiều tin điệp vắng,

Thành nam đêm quạnh tiếng quyên sầu.

Minh tinh chín chữ lòng son tạc,

Trời đất từ đây mặc gió thu. (269)

Mặc cho triều đình Huế cứ cầu hòa và cắt đất cho
giặc, nhân dân ta ở khắp mọi nơi, trước hết là nhân
dân Nam Bộ đã vùng lên kiên quyết kháng chiến.

Tiếng súng bảo vệ quê hương đã nổ ra ngay khi quân
thù đặt chân tới. Từ đó, cuộc chiến đấu dẻo dai và
mạnh mẽ đã làm cho kẻ thù nhiều khi khốn đốn.
Không được sự ủng hộ và cổ vũ của triều đình, thậm

323 |