Page 350 - Người tri thức Việt Nam qua những chặng đường lịch sử

vực sản xuất, họ ngày đêm gian lao “mười năm công

vỡ ruộng”. Họ gắn bó với làng xóm quê hương một
cách tự nhiên và giản dị. Từng tấc đất ngọn rau,
từng vựa hướng, bát nước đối với họ đều thân thiết.
Khi bàn chân xâm lược của kẻ thù giày xéo quê

hương, thì chính họ phải chịu nhiều tổn thất nhất.
Họ là nạn nhân của sự khủng bố đàn áp, đốt phá,
cướp bóc dã man của quân giặc. Bao nhiêu nhà cửa,
thôn xóm tan hoang, bao nhiêu người thân “bị khảo,
bị tù, bị đày, bị giết, già trẻ nghe nào xiết đếm tên”.
Do đó tâm can họ ngùn ngụt căm thù:

Mùi tinh chiên vấy vá đã ba năm, ghét thói mạt
như nhà nông ghét cỏ. (251)

Sự gắn bó với quê hương và lòng căm thù kẻ địch
đã tạo nên ở người nông dân nghèo khó trên đất Nam
Kỳ lục tỉnh một sức mạnh tinh thần cực kỳ to lớn.
Mặt giáp mặt với quân thù, họ chiến đấu kiên cường,

sẵn sàng hy sinh để bảo vệ Tổ quốc, không quản ngại
bất kỳ một khó khăn nào, họ đạp bằng mọi trở lực để
xông lên phía trước. Khó khăn lớn là “chưa quen
cung ngựa, đâu đến trường nhung”. Họ vốn là những
người dân lành, hằng ngày “chỉ biết ruộng trâu ở

theo làng bộ, việc quốc, việc cày, việc bừa, việc cấy

| 350